Girişimciliğin tanımı ilk kez,18.yüzyılın başlarında Fransa’da yaşayan,İrlandalı ekonomist Richard Cantillon tarafından yapılmıştır. Bu tanıma göre girişimci,henüz belirginleşmemiş bir bedelle satmak üzere üretim girdilerini ve hizmetlerini satın alan ve üreten kişi olarak ifade edilmiştir. Bu tanım girişimcilerin risk üstlenme özelliğini vurgulamaktadır.
Girişimci tanımı,R.Cantillon’dan sonra Jean Baptise Say tarafından da geliştirilerek, girişimcinin risk üstlenme kadar üretim girdilerini örgütleme ve yönetme niteliğine sahip olması gereği üzerinde de durulmuştur. Girişimcinin yenilikçi ve dinamik olma özelliği ise ekonomik kalkınmada, insan kaynaklarının temel yapı taşlarından birisi olarak ilk kez vurgulayan ve gündeme getiren Joseph A.Schumpeter’dir.
Schumpeter’in çalışmalarında girişimcilik,yenilik yaratma ve teknolojik buluşlar ile açıklanmaya çalışılmış ve yeni ürünler,yeni hizmetler,yeni süreçler,yeni arz kaynakları ve yeni pazarlar yaratmak için yeni kaynakların yaratılması gibi konulara ağırlık vermiştir.Schumpeter’in bakış açısıyla girişimci,toplumda değişimi yaratacak kişi ve kurumlar olarak tanımlanmaktadır.

Girişimcinin Özellikleri
Girişimci,ekonomik mal veya hizmet üretmek,pazarlama için üretim faktörlerini ele geçirip,düzenli bir şekilde bir araya getiren,kâr amacı güden ve girişimlerinin sonucunda doğabilecek tüm risklere katlanan kişidir.
* Organizasyon becerisine sahip olan,
* Atıl veya kapasitenin altında kullanılan kaynakları değerlendirmesini bilen,
* Fırsatları görebilen ve değerlendirebilen
* İhtiyatlı araştırmalar yapmaktan ziyade tetikte olan
* Değer yaratmasını bilen
* Oyunun kuralını belirleyen kişidir.

Girişimci, sektördeki boşlukları saptayan, bu boşluğun doldurulmasına yönelik ciddi yatırımlar, çalışmalar yapan, elindeki sınırlı kaynaklarla büyük atılımlara girmekten korkmayan, risk alan, en önemlisi risk almayı göze alan tam bir “eylem insanı”’dır.       Girişimciler, belirsizliğe katlanan, üretimi (ürün yada hizmet)  yönlendiren  ve yöneten, yeni yöntemler, ürünler ve süreçler  geliştiren, yeni pazarlar araştıran ve oluşturan bireylerdir.

Üretim faktörlerini birleştirebilen, koordine ederek  yeni  sonuçlar  ortaya çıkaran ve problemlerin üstesinden gelen kişilerdir. Girişimci yenilikleri  piyasalaştırandır.

Esnaf, Tacir, Sanayici girişimci için verilmiş  diğer  adlardır. Halk arasında patron, becerikli, girişken, işini bilen, öncü kişi gibi değişik isimlerle de anılan girişimci, başka insanların göremediği fırsatları fark edip iş fikrine dönüştürebilen  kişidir.

Öncelikle girişimcilik her şeyi kazanmak için “her şeyini” kaybetmeyi göze alabilecek bir cesareti,”yarınların yorgunu kimselerin değil, bugünkü rahatlarına kıyabilenlerindir ” Tüm dikkatini ve enerjisini hedefine ulaşmak için gece gündüz demeden harcayan bir adanmışlığı,yarın,sonra,ileride,belki,daha sonra…değil,hedef için hemen şimdi…diyebilecek kadar hırslı bir karaktere, önüne çıkan engellerden asla yılmayan mücadeleci bir yapıya sahip kişilerdir. Bunlardan başka  güçlü bir başarılı olma isteğine sahip, mücadeleci, azimli, yaratıcı, yenilikçidir. Fırsatları sezgi yeteneğini, planlı çalışma ve araştırma yeteneğini, başkalarıyla çalışabilme,  kendine ve karşısındakine  güvenebilmeyi, eksikliğini,sınırlarını bilmeyi gerekli kılar. Önerilerden  yararlanabilmek, zor şartlarda ağır çalışmalara hazır olmak,kendini geliştirme arzusu girişimci için gerekli özelliklerdir.

Aslında girişimci,etrafında birçok elemanın, danışmanın ve işi ile ilgili bireylerin olduğu “etrafı kalabalık” bir birey olmaktan çok, yalnız bir kişidir. İşte bu yalnızlıktır ki, onu olgunlaştırır, pişirir, ona diğer insanlardan daha dayanıklı ve hırslı olma gücü verir. Girişimci yılmaz bir savaşçıdır.

Girişimcilik ile yöneticilik birbirinden  farklı kavramlardır,  ama aynı kişide birleşebilirler. Girişimci ile yönetici arasındaki temel fark,olası fırsatları görebilme yeteneğidir .Yenilik ve yaratıcılık kavramları da genellikle birlikte kullanılır, ama aynı şey değildir. Ancak iki kavram arasında organik bir bağ vardır.

Yaratıcı düşünce kural tanımazken,analitik düşünce kurallara bağlıdır.
Taylora göre yaratıcılık : Yeni ve geçerli fikirlerin yaratılmasıyla sonuçlanan bir süreçtir.
Clemen’e göre yaratıcılık : Daha önce görülmemiş yöntemlerle,temel amaçları başarmaya neden olacak unsurları sağlayacak yeni seçenekler araştırmaktır.
Yaratıcılık fikir üretir ve üretilen bu fikirler yenidir.Yenilik, yaratıcılık tarafından üretilen yeni fikirlerin uygulamasıdır. O halde yenilik bir süreç, yaratıcılık ise bir yetenektir denilebilir.
Peter Drucker’a göre yenilik,zenginlik üreten kaynaklar yaratmanın ya da mevcut kaynakların zenginlik yaratma potansiyeli arttırma aracıdır.

Girişimciliğin Dinamizmi

 "Dinamik girişimci"   yöntem geliştiren, yeni prosesler geliştiren,  yeni tedarik kaynakları, kanalları ve yeni piyasalar bulan, yani sürekli yenilik yapan girişimcilerdir.

Bir toplumda doğal kaynaklar, emek ve sermaye bulunabilir. Ama bunları bir araya getirip    üretim yapabilecek  girişimcilerin sayısı az ise, o ülkede, üretim yetersizliği ve  işsizlik  söz konusu olacaktır.   Az gelişmiş ülkelerin kalkınamama  nedenlerini  araştıran bazı iktisatçılar bu ülkelerde girişimcilere değer verilmediğini ve   girişimcilik ruhuna sahip insanların az olduklarını saptamışlardır.

Gerçek girişimci için para kazanmak,  etkin bir rekabet ortamında olmalıdır.  Sadece para kazanmak girişimcilik olamaz. Girişimci sürekli piyasayı takip ve analiz eder, fırsatları yakalar değerlendirir, riske girer ve sonuç olarak katma değer üreten kişidir. Parası olan kişilerin girişimci olduğu kanısı  toplumumuzda yaygın olmakla beraber,  sadece işletme kurmak  ve başarı için paranın yeterli olmadığı da herkes tarafından bilinmektedir.

Girişimciliği etkileyen başlıca faktörler; kültür,  eğitim, aile, sosyal çevre, psikolojik faktör, siyasal,  yasal  ve idari faktörler ile mali çevredir.

Yenilikçilik ve Girişimcilik

Geleneklere bağlılık, girişimcilik olgusuyla bağdaşmaz. Girişimciler yenilikçi ve yaratıcı olma özelliklerini içinde barındırır.
Girişimcinin yenilikçi ve dinamik olma özelliği vardır ve Girişimci  toplumda değişimi yaratacak kişi ve kurumlar olarak tanımlanır.

Kişileri girişimcilikle buluşturan ortak nokta, yeniliktir.Farklı kişiliklere sahip girişimcilerin ortak yönleri,kendilerini sistematik olarak yeniliğe adamış olmalarıdır.

Girişimci ruha sahip biri için yenilikçi olmamak  mümkün değildir. Yenilik yapmak ve uygulamak mümkün ise girişimcilik yenilikçilik yönünde  harekete geçebilir. Değilse taklit ve tekrardan kurtulamaz. Mesele teknik olmaktan çok toplumsal ve siyasal ortam ile ilgilidir.

Yenilikçiliğe uygunluğu da ; kişisel özellikler, toplumsal yapı, mesleki çevre ve insani gelişme  belirlemektedir.

Yenilik Kaynakları
Yenilik kaynakları iki grup halinde toplanmaktadır.Birinci grupta olanlar,şirketin veya sektörün içinde yer alır. Bunlar beklenmedik gelişmeler,uyumsuzluklar,süreç ihtiyaçları,sektör ve pazar yapısındaki değişikliklerdir.
ikinci grupta şirketin dışındaki sosyal ve entelektüel ortamlarda bulunan kaynaklar yer almaktadır.Bunlar,demografik yapıdaki değişiklikler,algılama değişiklikleri ve yeni bilgidir.

Birinci Grup Yenilik Kaynakları
* Beklenmedik gelişmeler : Bu gelişmeler beklenmedik şekilde başarı ve başarısızlık şeklinde ortaya çıkabilir.Beklenilmeyen başarının,o alanın potansiyel yenilik alanı olarak kendini göstermesini sağlar. Başarısızlık ise,daha sonraki dönemlerin başarısının en büyük kaynağı olabilir.
* Uyumsuzluk : Uyumsuzluk,yenilik için bir fırsat oluşturur. Uyumsuzluk,olması gerekenle olan arasındaki farktır.
* Süreç Değişimleri : Var olan süreci daha iyi hale getirebilmek ya da öncekinin yerine yeni tasarlanmış bir süreç koymak,yenilik getirmektedir.
İkinci Grup Yenilik Kaynakları
* Demografik Yapıdaki Değişiklikler : Demografi, toplumdaki nüfus yapısı ile ilgilenir.Nüfusun yapısını etkileyen 3 faktör vardır.Bu faktörler,nüfusun büyüklüğü,yapısı ( Yaş,cinsiyet,doğum ve ölüm oranları ) ve nüfus değişimleri ile güçlenir.
* Algılamadaki Değişiklikler : İnsanların algılamalarındaki değişiklikler tüketici davranışı olarak yenilik yaratabilmektedir.
* Yeni Bilgi : Bilgiye dayalı yenilikler,harcanan zaman,kazalar,öngörülebilirlikleri ve girişimcilik için yarattıkları meydan okuma kapasiteleri bakımından diğer yeniliklerden farklıdırlar.

Yenilikçilik İlkeleri :
Yenilikçilerin belirleyicileri olarak ortaya çıkan ilkeler şunlardır:
* Yenilik kaynaklarının ortaya çıkardığı fırsatların analizi
* Algılamak,soru sormak ve dinlemek
* Belirli,basit ve odaklanmışlık
* Küçük Başlangıçlar
* Dehanın değil,çalışmanın ürünü olması
* Kapsamlı ve açık iletişim
* Ödül ve takdir
Yenilikçilik Süreçleri
Etkileşimli yenilik sürecinde dış kuruluşlarla iki tür etkileşim mevcuttur.Birincisi Tedarikçiler,müşteriler ve diğer işbirliği yapılan kuruluşlardır. İkincisi ise, bilim ve teknoloji ile yapılan işbirliğidir.
Yenilik Sürecinin Aşamaları ise şunlardır:
* Birinci Aşama : Bu aşama, birbirinden farklı ve gerçekleşme olasılıkları birbiriyle aynı olmayan çok sayıda fikir olduğu için geniştir. Bu genişlik uygulama aşamasına kadar daralır.Çünkü Yenilik için düşünülen fikirler eklenir,en uygun olan seçilir.
* İkinci Aşama : Elemenin önemli kısmı ikinci aşamada,yani yapılabilirlilik( Fizibilite ) konusunda yaşanır.Söz konusu aşamalardan geçen fikir sonunda ürün ya da hizmete dönüşür.Firma bakımında son karar yapılabilirlilik aşamasında verilir.
* Üçünü Aşama : Daha sonra karar verilen bu aşamada,iş planına dökülür.İş planları,firmaların kararlarının gerçekleşmesinde yol haritası niteliği taşır.

Kaynak

Girişimcilik ders notları, Anadolu Üniv. Açık Öğretim