Saygınlık kişiler için olduğu kadar şirketler için de vazgeçilmez bir olgudur. İtibar da denilen bu olgunun ölçülmesinin bugün için pek olası olmadığı görülüyor. Yönetilebilir mi ? diye soguladığımızda yönetilebileceği ancak başarılı ve etkin kurumsal saygınlık yönetimi için, uzun soluklu çalışma ve emek istediği söylenebilir.

“Saygınlık” tdk sözlüğünde “saygı görme, değerli, güvenilir olma durumu, itibar, prestij” şeklindedir. Arapça kökenli “itibar” ve Fransızcadan dilimize giren “prestij” sözcükleri  ile eş anlamlı olan saygınlık,  kuşkusuz bir  firmanın  en  değerli  varlığıdır. Kendiliğinden  ortaya  çıkmaz,  yönetilerek  geliştirilebilen  bir  değerdir. 

Kurumların iç  paydaşları (çalışanları), dış sosyal paydaşları (tedarikçileri), ayrıcalıklı  dış sosyal paydaşları (müşterileri) ve şirket pay sahibi ortakları gibi çeşitli paydaşları  ile  olan  ilişkilerinde  gösterdikleri  tutarlı  davranışların  sonucunda kazanılabilir

Saygınlık yönetiminin temelinde; güven, tutarlılık, kararlılık, kalıcılık ve sürdürülebilirlik var.

Kurum kimliği, marka ve imaj ile de bağlantılıdır.

Kurum saygınlığının/ prestijin  bir   değeri   olduğu   ve  kurumların  çoğunun buna önem verdiği kuşkusuzdur. Ancak saygınlığa değer biçme ve değerinin ölçülmesi (bu gün için) çok zor  bir  alan   Örneğin Fortune dergisi 500 büyük firma sıralamalarını anketler yaparak kendince saptamıştır ancak, finansal performans ile saygınlığı birbirine karıştırmamak gerekir. Saygınlığın finansal performansı çeşitli  biçimlerde  etkilediği söylenebilir.  Bununla ilgili olarak; işgörenler saygınlığı  güçlü olan firmalarda daha az ücretle çalışmaya rıza gösteriyorlar. Çünkü çalışanlar için firma saygınlığı övünç kaynağıdır, saygın firmalarda çalışmayı cazip hale getirir ve motive  edicidir.

Saygınlık pazarlamayı da kolaylaştırır ve  müşterilerin  fiyata daha az duyarlı olmalarını  sağlar. Firmaya daha  çok  müşteri  çekebilir. 

Tedarikçiler tarafından bakıldığında da durum aynıdır. Saygın bir firmanın tedarikçisi olmak kendilerine  prestij kaynağı olacağı için, bu firmalarla iş yapmaya daha isteklidirler.

Finansal Performans ve Saygınlık

Bir  şirketin  finansal  performansının  saygınlık ile bağlantılı olup olmadığı, bağlantılı ise  bunun  niçin ve nasıl olduğu tartışmalı bir konudur ama finansal gücün itibar üzerindeki etkisi de yadsınamaz.. Görünen odur ki üst düzey yöneticiler de finansal performansın saygınlık ile bağlantılı olduğunu kabul ediyorlar.

İleri sürülen fikir, itibarın görece gücünün finansal performans yaratmadığı, tersine itibarı yaratanın  finansal performans olduğudur. Oysa sadece finansal performans,  saygınlık için yetmez.

Güvenilirlik ve işbirliğine açık olmak bütün şirketler için olabildiğince önemlidir, ancak bazı değerlerin değişmesi ya da erozyona uğraması saygınlık ölçülerini olumsuz etkiler.

Müşteri memnuniyetinin de kurum saygınlığı ile yakın ilişkisi var, ama, itibar  müşteri  görüşünün  çok  ötesinde bir şeydir.

Saygınlık, kurumu çalışanların gözünde cazip ve  güvenilir kılarken tedarikçilerin ve müşterilerin  davranışlarını  olumlu yönde etkileyebilecek türden bir şirket olarak görülmesini sağlıyor.

Geleceğe  güvenilir  yatırım.

Müşteriler, saygın kurumların uygun fiyat verdiğine ve samimiyetine güvendiği ve inandığı için fazla sorgulamıyor. Saygın şirketler işgücü pazarında üretken çalışanları daha kolay çekerler. Bu şirketlerde işçi devri de düşük oluyor. Saygın firmaların çeşitli  paydaşlarının  olumlu beklentiye girme olasılığı da yüksektir. Bu da müşteri memnuniyetini ve çalışan motivasyonunu artırıyor.

Toplumda  saygınlık kazananlar,  toplumu  yönlendirme, daha çok iş potansiyeli kazanma ve daha geniş  kaynakları harekete geçirme fırsatları yakalıyorlar. Çünkü saygınlık uzun sürede tutarlı davranışlarla kazanılıyor.  Saygınlık güvendir, güvenilir olmaktır. Güvenmek ve güvenilmek insan mutluluğunun  temel  taşlarındandır. Ancak güven ile -kişilerde  olduğu  gibi-,  kurumlar da da  güç  kazanılır.  Güven; uzun  zaman içinde elde edilebilen, ancak  çok  kısa  sürede  yitirilebilen  bir değer.  Güvenilirlik,  sözlerin  ötesinde davranışların  da  tutarlılığı  ile  kazanılıyor. Çünkü  davranışlar  öncelikleri  ve  tercihleri kelimelerden daha etkili olarak gösterirler.

Saygınlık Nasıl Yönetilebilir?

İmaj/Algı, kimlik gibi sözcükler ile ilintili olan itibar ya da saygınlık, aslında bu sözcüklerin anlamlarını içeriyor. İmaj/Algı sözcüğü için  literatüre şöyle bir göz attığınızda imaj yönetimi (image management) ile algı yönetimi (perception management) kavram ve uygulamalarının kesiştiği ve benzeştiği çok alan görürsünüz

İmaj;  Bir ürünün, bir kişinin, bir şeyin ‘nasıl?’ bilindiği, nasıl algılandığıdır .İmajın  dış  paydaşlar (özellikle de müşteriler)  tarafından nasıl görüldüğü, “kimlik” sözcüğünün de   içeride çalışan paydaşlar tarafından nasıl görüldüğü ile ilgili olduğu ve birbiri ile bağlantılı  olduğundan hareketle; iç  görüşü  yöneterek   dış   görüşü   yönetmenin olası olduğu söylenebilir.  . 

Söz konusu küçük bir şirketse eğer, imaj ve kimliğin kurucunun  karakterinden  etkileneceği açıktır. Çünkü kurucuların  değerlerinin  yarattıkları  şirketlerin imaj ve kimliği üzerinde güçlü bir etkisi vardır. Genellikle kurucunun kişiliği kurumun kişiliğine egemen olur.  

Güven Ortamı Oluşturma

Kurumsal güven ortamı oluşturmada üç boyut var:

1.İletişim için güven, çalışanların bilgi paylaşımı ve sorun çözmede açık ve şeffaf olmasıyla sağlanıyor.

2.Kişiliğe duyulan güven, çalışanların aralarındaki yazılı veya sözlü anlaşmalara uyumları  ve   tutarlılık ile sağlanıyor.  

3.Yeteneğe duyulan güven, çalışanların birbirlerinin çalışma yöntemleri ve yetenekleri ile hedefe ulaşabilecekleri konusundaki inançlarını ve dolayısıyla davranışlarını etkiliyor.

Rekabette başarılı olmak, büyümek ve kârlı olmak itibar kazanmanın önemli adımlarından birini  oluşturuyor. İşinde başarılı olmayanın itibarı da yüksek olmuyor. Sadece büyük ve kârlı olmak itibarlı olmak için yeterli değil. Aynı zamanda, başarı kazanırken hukuk ve toplumsal beklentileri oluşturan   etik kurallara da uymak gerekiyor.

Şirketlerin  uzun vadeli bakış açısıyla dünyaya açıldığı bir dönemde “saygınlık yönetimi” sadece yurt içi faaliyetlerini değil, yurt dışı faaliyetlerini de kapsamalıdır. Ülkemizin uluslararası   arenadaki saygınlığı da Türk şirketlerinin saygınlığı ile yakından ilişkilidir. Dolayısıyla, şirketlerimizin bu konuda sağlayacakları başarı, diğer şirketlerin performansını da etkileyerek   toplumsal fayda sağlayacaktır.

Saygınlığı korumada, şirketin üçüncü kişilerle olan ilişkilerini yürütenler  için  standartlar  oluşturması ve bunlara uyumun gözetilmesi gibi yaklaşımlar da itibar yönetimi açısından önemlidir.

Benzer şekilde, şirketin tüm faaliyetlerinde hukuka, etik kurallara ve beklentilere  uyumu ve bunları geliştirecek  eğitim,  kontrol  ve  teşvik  mekanizmalarının  kurulmasına önem veriliyor.

Saygınlığına  önem  veren  şirketler  sadece müşterileriyle  olan  ilişkilerine  değil,  aynı  zamanda  çalışanları, yatırımcıları, tedarikçileri ve çevresi ile olan ilişkilerine de önem veriyorlar.

İlişkilerin  tümünde tutarlı ve ilkeli davranışlar sergilenmesine özen gösteren şirketler daha kolay saygınlık kazanıyorlar. Bu nedenle, saygınlık risk yönetimini de içeriyor. Bu gibi şirketler saygınlığa zarar verecek  durumları önceden  öngörerek  önlem almaya çalışırlar ve de acil durum planlarını hazır tutarak, riskler gerçekleştiğinde hızlı hareket  edebilme yetkinliğine sahip olurlar. Saygınlığı tehlikeye sokacak bir durum ortaya çıktığında, şirketin sorumluluğu kabullenmesi, durum ile ilgili bilgilerin şeffaf ve samimi olarak paylaşımına önem vermesi ve durumun süratle düzeltilmesi için gerekli yatırımdan kaçınılmaması gerekiyor.

Saygınlığın artırılması için gerekenler

Bir  kurumun  itibarını  oluşturan  en önemli   unsur,  müşteri  memnuniyetinin yüksek olmasıdır. Bu nedenle  saygınlık kazanmak için öncelikli adım ürün  ve  hizmet  kalitesinin  sürekli geliştirilmesi için çaba göstermektir.

İçte ve dışta verilen sözlerden dönmek,  itibarı düşürür. Bu nedenledir ki kararlı, etik, özü ve sözü bir olmalısınız. Hata yapıldığında da, bunu kabullenip, çözüm  üretmeli,  toplumun  güvenini kazanmak için çaba içinde olmalısınız. Hatalardaki bu yaklaşım etik  sayılır ve hatanın vereceği zararı azaltır.

Çalışanlarınız ve paydaşlarınıza misyonunuz doğrultusunda  heyecan  kazandırabilmek de saygınlığınızı artırıcı  etkiye sahiptir.

Üst yönetimin iç ve dış çevreyle etkileşimde, doğrudan devreye girmesi, kişiliği  ile güven vermesi ve  kurumsal  kimliğin  tutarlılığının da saygınlık  kazanmada  pozitif etkisi olduğu kuşkusuzdur.