Hızlı bir değişim içindeyiz. Temelinde bilgisayar ve iletişim teknolojisindeki gelişmelerin yaşandığı bir değişimin içindeyiz. Bu değişimde mikroelektronik, iletişim, bilgi teknolojileri, yeni malzemeler gibi yüksek teknoloji alanlarında, ülkeler arasında amansız bir yarış yapılmaktadır.

Bu yarışta teknolojiyi iyi yönetenler ve bilgi teknolojilerini etkin kullananların kazanacağı,   teknolojiyi yönetemeyenleri ya da iyi yönetemeyenleri “teknolojinin  yöneteceği” açıktır. Yaşamımızın her noktasına etkili hale gelen teknolojinin her  düzeyde yönetilmesi gerekiyor...

Teknoloji yönetimi nedir veya teknoloji nasıl yönetilir?

Teknoloji yönetimi için yapılan tanımlarının bazıları şöyle:

-Amerikan Ulusal Araştırma Kurumu’nun raporuna göre, teknoloji yönetimi; "Bir organizasyonun stratejik ve taktik amaçlarının şekillendirilmesinde ve bunlara ulaşılmasında ihtiyaç duyulan teknolojik kapasitenin planlanması, geliştirilmesi ve uygulanmasıdır."

-Teknoloji yönetimi, yöneticilik ile teknik uzmanlık arasındaki  bağlantıyı kurmak ve teknoloji transferi, teknoloji pazarlaması, teknolojik planlama, Ar-Ge, tasarım, imalat, prototip oluşturma, test etme gibi teknolojinin sağlanmasına ve geliştirilmesine yönelik faaliyetlerin planlanması, örgütlenmesi, koordinasyonu ve kontrolüyle ilgili etkinliklerin tümüdür.

-Teknoloji: “Ticari bir değer elde etmek için gerçekleştirilen  üretim faaliyetlerinde bulunurken, insanların kullandığı yol ve yöntemler yada insanların çevresini değiştirmek için sahip olduğu ve kullandığı tekniklerin tümü” şeklinde tanımlanmaktadır.

İktisatçıya göre teknoloji milletlerin refahını yükselten bir araç,

Mühendislere göre teknoloji: Bir malın imali için gereken veya bir ürünün  üretilmesinde kullanılan yöntemler dizisidir.

Nasıl tanımlanırsa tanımlansın  teknoloji; hayatımızı kolaylaştıran, iş ve üretimde verimliliği artıran sihirli bir güçtür. Ancak bu sihirli gücü insanların mutluluğu ve refahını artırmak için kullanmak, onun en iyi şekilde yönetilmesi ile mümkündür.

Teknoloji Üretimi mi? Teknoloji Transferi mi?

Teknoloji Transferi: Tekno- ekonomik karakterli bilgi ve tecrübenin firmalar, sektörler, bölgeler ve ulusal ekonomiler arasında ki hareketi veya bir bilginin veya bilgi paketinin vericiden alıcıya aktarılmasıdır. Bu işin kolay yanıdır. Başlangıçta geçerliliği olan bu yöntem sürekli olursa etkisizleşir, pahalı hale gelir.

Ar-Ge: Araştırma, bilinmeyeni bilmeye, öğrenmeye yönelik yapılan bilimsel- teknolojik faaliyetlerdir. Geliştirme ise mevcut bilgiyi veya teknolojiyi yeni düzenlemelerle daha doğru yönlendirme faaliyetidir.

Araştırma üç gruba ayrılır

1- Temel araştırma: Sonuçların pratik değeri ve uygulanıp uygulanmayacağına bakılmaksızın yapılan, bilimin sınırlarını genişletmeye, öğrenmeye anlamaya  yönelik çalışmadır.

2- Uygulamalı Araştırma:  Temel araştırmalar sonucunda üretilen bilgileri kullanarak belirli problemlere tam ya da yeterli yaklaşımla çözüm bulmayı amaçlayan çalışmalardır.

3- Veri Tabanı Oluşturmaya Yönelik Araştırma: Topoğrafik ve jeolojik haritaların hazırlanması, meteorolojik verilerin toplanması, fiziksel ve kimyasal sabitlerin ve özelliklerin saptanması, hayvan ve bitki türlerinin saptanması, minerallerin tanımlanması ve sınıflandırılması gibi bilimsel faaliyetler bu gruba girer.

Ar-Ge’de Üniversite-Sanayi

Hem bilim üreten, hem de sorun çözmeye yönelik araştırmalar yapma potansiyeline sahip kurumların başında üniversiteler gelmektedir.

Sanayi ise; ülkedeki mevcut bilimsel ve teknolojik potansiyelden yararlanan, bu potansiyelin harekete geçmesine destek veren sonuçta bunları üretime dönüştüren kesimdir. O halde üniversite ve sanayi; bilim-teknoloji ve üretim zincirinin birer halkasıdır; birbirinden soyutlanamaz.

Ar-Ge karşısındaki engeller

Ar-Ge’ye ayrılan paralardan kısmak tasarruf olamaz/olmamalıdır.

Ar-Ge karşısındaki en büyük engel tembellik, umutsuzluk, olumsuzluk ve Ar-Ge pahalıdır diyenler ile değişime karşı olanlardır!

Bilim doğru düşünme, sistematik bilgi edinme sürecidir.

Küreselleşen ve bilgi çağına giren dünyamızda başarının yolu rekabetten, rekabetin yolu da teknoloji yönetiminden geçmektedir.

Araştırmalar, bildiklerimiz ve öğrendiklerimizin paylaşılması ve bilgi birikimi sağlaması açısından önemlidir.

Ülkemizde bilgi toplumuna geçiş öncelikle bilginin toplanması, paylaşılması ve yayılması ile sağlanabilir. Hızlı ve zorlu rekabetin hakim olduğu günümüzde, iş dünyasında ancak, teknolojik güce sahip ve teknolojiyi iyi yöneten firmalar  rekabette başarılı olacaklardır.

Teknoloji yönetimine ilişkin iki farklı yaklaşım var:

Birincisi, mikro yaklaşım, ikincisi makro yaklaşımdır.

Mikro yaklaşım; teknolojiyi firma bazında planlama, koordine etme ve yönlendirmeyi içerirken, makro yaklaşım; ülke genelinde teknolojik tahmin, teknolojik planlama, bilim-teknoloji politikasının belirlenmesi, uygulanması ve kontrolüyle ilgili etkinliklerin tümünü inceler.

Firma bazında ele alınan teknoloji yönetiminde asıl hedef, firmanın kârını ve üretimini artırmaya dönük olarak, teknik olanaklarla insangücü kaynaklarını en uygun şekilde planlama, örgütleme ve koordine etme suretiyle yönetim etkinliğini gerçekleştirmektir.

Teknoloji yönetimi, yöneticilik ile teknik uzmanlık arasında bir bağlantı kurar ve işletmenin rekabet edebilmesi ve büyümesi için hangi teknolojiye ne şekilde yatırım yapılacağı; teknolojinin ne şekilde üretilebileceği, ne şekilde geliştirilebileceği ve nasıl pazarlanacağı.  Firmanın organizasyon yapısının yeni teknolojik gelişmelere göre ne şekilde değiştirilmesi gerektiği ve sahip olunan teknolojiyle firmanın izleyeceği rekabet stratejilerinin neler olması gerektiği konusunda yol gösterir.

Makro yaklaşımda ise, teknoloji yönetimi, ülkenin sosyo-ekonomik kalkınma hedeflerine uygun olarak, bilim-teknoloji planlaması, politikanın belirlenmesi, teknolojik yatırımlar, teknolojik altyapıyla ilgili etkinliklerin yürütülmesi konularını ele almaktadır.

Teknoloji yönetiminin kapsamı içinde; teknolojk tahmin, teknolojik planlama, teknolojik risk analizleri, Ar-Ge yönetimi, teknolojik yeniliklerin yönetimi, teknolojik rekabet stratejileri, teknoloji transferi, mühendislerin ve bilim adamlarının yönetimi, teknoloji ve organizasyonel değişimler gibi konular yer almaktadır.

Ar-Ge ve teknoloji geliştirme yatırımları uzun vadede kârlı ve nitelikli, yetişmiş insangücü gerektiren yatırımlardır. Endüstri firmaları maliyet, zaman, risk, kâr, teknolojik lider olma gibi nedenlere bağlı olarak, yeni fikirleri ortaya koymak (innovation), yeni ürün, mevcudu geliştirme, maliyeti düşürme, malzeme yenileme gibi araştırma tipleri arasından kendilerine bir strateji tayin ederler.

Teknoloji yönetiminde firmaların karşılaştıkları iki önemli problem:

1- Mevcut kaynakların yetmeyeceği kadar çok proje başlatmak,

2- Kritik kaynakları birden fazla proje için tahsis etmek,

Özetle; yöneticilerin  kararlarında  dikkatli ve hesaplı olmalarını gerektirir.

Teknolojik yenilikleri, birikimleriyle birleştirerek ürüne dönüştüren ve ekonomik kazanç sağlayan kuruluşlar, rekabette önemli avantajlar elde ederler. Bu nedenledir ki ürün geliştirme konusunda yürütülen Ar-Ge, firmaların gündeminde önemli bir yer tutmaktadır.

KAYNAKLAR:

Erdem, S., Üniversite Sanayi İşbirliği ve Teknoloji Geliştirme Paneli konuşması 2003

Filiz,A.,Teknoloji Yönetimi, Seminer Notu, KOSGEB İMES KÜGEM 2004

Kaya, M., (www.turk.internet.com)

Teknoloji Yönetimi Derneği (www.tyd.org)