Entelektüel sermaye kavramı 1960’lı yıllara dayanıyor olsa da, önem kazanmaya başlaması 90’lı yılları bulmuştur. Ülkemizde ise bu kavram çok yenidir ve gereği kadar anlaşılmış olmaktan uzaktır.
Parasal ve maddi kaynakları kullanma konusunda olabildiğince duyarlı olan yatırımcı ve yöneticilerimizin, entellektüel girdi ve çıktılar konusunda aynı duyarlığı gösterdiklerini söylemek oldukça zordur.

“entelektüel” sözcüğünün TDK sözlük manası; “Bilim, teknik ve kültürün değişik dallarında özel öğrenim görmüş (kimse), aydın, münevver.” şeklindedir. Entelektüel semaye ise (intellectual capital) Latince ilişkileri ifade eden “inter” ile okuma ve bilgi edinmeyi ifade eden”lectio” sözcükleri ile, birikim ve toplam ifade eden “capital” sözcüklerinden oluşmuştur. Kısaca entelektüel sermaye tüm ilişki ağlarının yönetimi ile elde edilen bilgi birikimi anlamına geliyor.  Kurumların geleneksel bilançolarında bulunmayan ve maddi olmayan faktörler toplamıdır. Bilançolarda görülmezler ancak kurumun iç dış ve sosyal paydaşları tarafından bilinirler.
Fortune dergisi editörü Thomas Stewart, entellektüel sermaye kavramını “ zenginlik yaratmak üzere kullanıma sokulabilen entelektüel varlıklardır; yani bilgi, enformasyon, entelektüel mülkiyet ve deneyimdir.” şeklinde tanımlamıştır.
Bu tanımlar, bir şirketi değerlendirirken sadece fiziksel / finansal sermayelerini dikkate almanın artık yeterli olmadığını, asıl gücü oluşturan ve görünmez varlıkları temsil eden entelektüel sermayenin de önemli olduğunu vurgulamaktadır.
Şirketin piyasa değeri ile defter değeri arasındaki fark olarak da tanımlanan entelektüel sermaye, gerçekten de kağıt üzerindeki değerden onlarca, hatta bazen yüzlerce kat fazla olabilmektedir. Bunun en çarpıcı örneği Fortune 500 listesi başında dünyanın piyasa değeri en yüksek şirketi Microsoft’tur.  Piyasa değeri 600 milyar dolar olan şirketin 2000 yılı bilançosuna göre Kısa Vadeli Yabancı Kaynakları 22 milyar dolar, Uzun Vadeli Yabancı kaynakları 23 milyar dolar olan şirketin, Öz sermayesi 2 milyar dolardır. 2 milyar dolarlık fiziksel aktifle bu piyasa değerine ulaşan Microsoft’un bu değerini, onun maddi varlıkları değil, örgütsel kültür, müşteri sadakati, çalışanların know-how ve yetenekleri, markası gibi entelektüel sermayesi yaratmaktadır.
Şirketi geleceğe taşıyacak olan unsur, bünyesinde çalışan insanların yarattığı değerler, şirket stratejileri, yapısı, sistem ve süreçleri ile şirketin müşterileri ve toplumla kurduğu ilişkilerin  toplamından oluşan entelektüel sermayesidir.

Sermaye  Türleri
İşletmeler üç tip sermaye kullanırlar. Bunlar:
1- Fiziksel Sermaye (Arazi, fabrika, makina/teçhizat, stoklar vb.)
2- Finansal Sermaye (Nakit, yatırımlar, parasal kaynaklar)
3- Entelektüel Sermaye
Burada entelektüel sermayeyi sadece patentler, entelektüel mülkiyet hakları, telif hakları gibi soyut varlıklar şeklinde tanımlamak yeterli değildir. Entelektüel sermaye, daha yüksek değerler üretmek için şekillendirilmiş ve güçlendirilmiş kaynaklardır.
Entelektüel sermaye yönetiminin temeli, bilginin işletme için değerli bir ürüne dönüştürülmesini yönlendirmektir. Bireyin bilgi ve yeteneğinden yeterince değer yaratılamaması, ondan yararlanılmamış, atıl kalmış bir kaynak anlamına gelmektedir.
Kurumlar artık maddi olmayan varlıklarını da sürekli izleme, değerlendirme geliştirme ve iyileştirme ihtiyacı içine girdiler. Bilgi ekonomisindeki gelişimin bir sonucu olarak şirketler stratejik çabalarını somut varlıkların yönetiminden soyut varlıkların (entelektüel varlıklarının) yönetimine de yöneltmişlerdir.

Entelektüel Sermayenin Unsurları
Genel olarak, entelektüel sermaye birbiri ile ilişkili üç bileşenden oluşuyor. Bunlar:
1-İnsan Sermayesi
2-Yapısal (örgütsel)Sermaye
3-İlişkiler (müşteri)Sermayesidir.

İnsan Sermayesi
Kurumun çalışanlarından oluşur. İnsan sermayesi, her bireyin sahip olduğu ve geliştirdiği bilgidir. Bilgi birikimi; deneyim, yaratıcılık, problem çözme yeteneği, girişimcilik ve liderlik yeteneklerini kapsar. İnsan sermayesi işletmelerin mülkiyetine sahip olabileceği bir unsur değildir. Yani işletmeler insan sermayesine sahip olamazlar; sadece yararlanabilir, başka bir deyişle onu kiralayabilirler. İnsanları transfer edebilir ancak başkasına satamaz veya devredemezler. Futbolcuların transfer edildikleri kulüpler o futbolcuyu satışa çıkarabiliyor ve bir bedel talep edebiliyorlar ancak işletmelerde böyle bir uygulama yoktur.
İşletmelerin çalışanlarının sahip oldukları bilgi, yetenek ve becerilerden yararlanabilmesi ve bunu işletme varlıklarına dahil edebilmeleri için insan sermayesinin yapısal/örgütsel sermayeye dönüştürülmesi gerekir. Bu şu demektir: bireye ait bilgi, örgütsel değer yaratmak için kullanıldığında ve paylaşıldığında katma değer yaratan bir unsur olarak entelektüel semayenin bir parçası olur. Bireylere ait bilginin işletme varlıklarına dönüştürülmüş şekli entelektüel varlık veya bilgi varlıkları olarak adlandırılır.

Günümüz çalışanları giderek artan oranda bağlılığını işverenlerinden çok mesleklerine ve pratik topluluklarına gösterme eğilimindeler. Bu yüzden sahip olunan insan sermayesini kaybetmemek için, süreklilik ve aidiyet duygusuyla insanları şirkete bağlı kılmak gerekiyor.
Başarıda sürekliliğin sağlanması, kurumun bilgi, deneyim ve becerilerinin artırılmasına, bir başka deyişle çalışanların kişisel gelişimlerine yapılacak olan yatırımın ön planda tutulmasına bağlıdır

Yapısal (örgütsel) Sermaye
Çalışanların bilgilerini kuruma aktarmaları sonucu oluşur. İşletmenin müşterileri için mal üretmesi ve teslim etmesini mümkün kılan strateji, sistem ve süreçlerin toplamı olarak tanımlanır. Kısaca, piyasanın gerektirdiklerini karşılamak için geliştirilen örgüt kapasitesidir. İşletmede oluşturulan bilgi birikimi ve düzeyi, verilerin elde edilmesi işlenmesi ve uygulanması sürecini kapsar.
Örgütsel sermaye, öğrenmeyi ve öğrenilenleri paylaşmaya özendiren kültürel yapıyı ifade eder.
Verimliliği ve karlılığı iyileştirmek için uygulanmış ya da uygulanacak yönetim araçları, iyileştirme teknikleri, bilgi teknolojisi sistemi, Ar-Ge çabaları, patent, amblem ve markalar yapısal sermaye grubunda yer alır. Örgütsel yapı, insan sermayesinin müşteri sermayesine dağıtım kanalı gibidir. 
Yapısal sermaye, organizasyonun pazar ihtiyaçlarına cevap verebilmesi için sahip olması gereken örgütsel yetenekler toplamı olarak da tanımlanabilir.
İnsan sermayesi ve müşteri sermayesi geçici olabilir, fakat yapısal sermaye kalıcıdır. Örneğin, çalışanlar ya da tüketiciler kendilerine daha çok değer sağlayan ve değerlerini anlayan başka şirketlere yönelebilirler. Bu nedenle, entelektüel sermaye yönetiminde karşılaşılan en büyük zorluk, insan ve müşteri sermayesinin daha kalıcı olan yapısal sermayeye dönüştürülmesini sağlamaktır. Bu sayede yaratılan yapısal sermaye, zaman içinde kullanılabilir, yenilenebilir ve geliştirilebilir hale gelir.
Yapısal sermaye, kurumun ürettiği bilginin tescil edilmesi, herkes tarafından bilinmesidir. Bu şekilde uzmanlık, bilgi, deneyim, kuruma malolur ve ihtiyaç duyulduğunda ulaşılabilir.

İlişkiler Sermayesi /Müşteri Sermayesi 
İlişkiler sermayesi ; dar anlamda müşteri sermayesidir. Ancak kurumların ilişkileri müşteri ile sınırlı kalmıyor. Tedarikçiler, paydaşlar geniş anlamda kurumun ilişkide olduğu kişi, kurum ve kuruluşların tatmini ve bağlılıklarıdır. Enformasyonun ve taşıdığı ekonomik gücün mal ve hizmet akışı yönüne kaymasıyla firmaların ilişkilerini yeni bir anlayışla yönetmesi hayati bir önem kazandı. Firmalar tıpkı elemanlarına ve yapılarına yaptıkları gibi, müşterilerine de yatırım yapmak zorundalar. Müşteri sermayesi birçok bakımdan insan sermayesine benzer. İnsanlara sahip olamayacağınız gibi müşterilere de sahip olamazsınız. Ama kuruluşun çalışanlarına sadece kişilerin bireysel değerlerini artırmaları için değil, şirket adına bilgi varlıkları yaratmaları için de yatırım yapmasında olduğu gibi,  müşterilerine de yatırım yaparak entelektüel sermayelerini geliştirebilirler zenginleştirebilirler.
Bir şirket için müşteri sermayesi, güvenilir ve kalite amaçlı hammadde ve ara mal tedarikçileri ile, sadık ve aynı zamanda da tatminkar olan tüketicilerden elde edilen organizasyonel değerdir. Müşteri sermayesi, işletme/örgüt için katma değer yaratabilecek, örgüt dışında olan herhangi bir taraf ya da alandan kaynaklanır. Müşteri tatmini, müşterilerin işletmenin mal veya hizmetlerine olan talepleri itibarıyla ölçülebilir. Bu talepler daha sonra işletmeye insan ve örgütsel sermaye mekanizmaları olarak geri döner ve dağıtım kanalları ve hizmet düzeyinde değişiklik olarak görülür. 
Bu üç ögenin uyum içinde işleyişi, kurum içinde yaratıcılığı, yeniliğe açık olmayı, işbirliğinini geliştirir.

Entelektüel Sermayenin Ölçümü
Öncü yöneticiler, entelektüel sermaye yönetiminin performans üzerindeki olumlu etkilerini görmüş ve değişimlerin çok hızlı yaşandığı günümüz bilgi çağında, entelektüel sermaye yönetiminin önemini kavramışlardır. İnsan sermayesine yapacakları bilinçli yatırımlarla ve bunu yapısal sermaye ile bütünleştirip müşteri merkezli çalışmalara yön vererek, kurumun geleceği üzerinde söz sahibi olacaklarını ve daha da önemlisi rekabet ortamındaki şirketlere üstünlük sağlayacağını farketmişlerdir.
Sonuçta entelektüel sermaye işletme örgütü için değerli olan bir şeye dönüştürülen bilgiyi temsil etiğine ve bu dinamik bilgi dönüşümü sürecini mümkün kılan ana etkenlerin de  insanlar, teknolojiler ve işletme örgütünün yapısı olduğuna göre; bütün mesele bu argümanları iyi yönetmekten geçiyor.
Entelektüel sermayenin, diğer sermayelerden farkı statik olmayıp, işletmenin ihtiyaçlarına uygulandığında katma değer yaratan dinamik bir unsur olduğudur. Örgütün süreçlerini, teknolojilerini, patentlerini, işgörenlerinin yeteneklerini, müşterileri, satıcıları ve işletmenin ilgi grupları hakkındaki bilgileri kapsayan entelektüel sermayenin dosyalarda, veri tabanında veya kağıt üzerinde kalan bir veri veya bilgi olmadığıdır.
Entelektüel sermayeyi iyi yöneterek karşılığını artırmanın birçok yolu var, ancak subjektif bir değer olan entelektüel sermaye ölçümü yöntemleri hala tartışma konusudur ve üzerinde çalışmalar sürdürülmektedir.

Kaynaklar
ARGÜDEN,Yılmaz. Entelektüel Sermaye,Ar-Ge Danışmanlık Yayınları No 7
BALTAŞ Acar. İnsan Kaynakları ve Entellektüel Sermaye Yönetimi, Baltaş-Baltaş Yön.Eğ.Yay. Ekim-Aralık 2000.S:4
BİLMEDİK, Filiz.Entellektüel Sermaye www.danismend.com
ERCAN M.Kamil. Değer Entellektüel Sermaye, Sunu. Gazi Üniversitesi İİBF. İşletme Böl. Finans Öğ.Üyesi , 2.Aralık 2005
ÜÇ,Mustafa, Entelektüel Sermaye Ve Unsurları, www.bilgiyonetimi.org